W świecie WordPressa, gdzie innowacje nieustannie zmieniają krajobraz tworzenia treści, jednym z najbardziej znaczących przełomów ostatnich lat było wprowadzenie edytora blokowego Gutenberg. Od momentu debiutu w WordPressie 5.0, Gutenberg zrewolucjonizował sposób, w jaki projektujemy i organizujemy posty oraz strony, oferując intuicyjny, wizualny interfejs oparty na blokach. Mimo że jego celem było uproszczenie procesu edycji i otworzenie drzwi do bardziej zaawansowanych layoutów bez konieczności kodowania, nie wszyscy użytkownicy przyjęli tę zmianę z otwartymi ramionami. Wielu twórców treści, przyzwyczajonych do klasycznego edytora WYSIWYG, wciąż odczuwa nostalgię za jego prostotą i bezpośredniością. W tym artykule zgłębimy temat wyłączania Gutenberga i powrotu do znajomego, klasycznego środowiska edycji, a także zastanowimy się, czy taki krok jest w ogóle uzasadniony w kontekście dynamicznie rozwijającego się ekosystemu WordPressa.
Gutenberg – rewolucja czy komplikacja?
Gutenberg, znany również jako edytor blokowy, to domyślne narzędzie do tworzenia treści w WordPressie od wersji 5.0. Jego filozofia opiera się na idei „bloków” – samodzielnych, konfigurowalnych komponentów, które mogą reprezentować akapit tekstu, obraz, galerię, przycisk, osadzone wideo czy nawet złożone układy kolumn. Ta modułowa struktura ma na celu zapewnienie większej elastyczności i kontroli nad wizualnym wyglądem treści, pozwalając użytkownikom na budowanie zaawansowanych stron bez znajomości HTML czy CSS. Dla wielu jest to krok milowy, otwierający drzwi do wizualnego projektowania stron na poziomie zbliżonym do popularnych page builderów.
Jednakże, mimo swoich zalet, Gutenberg spotkał się także z pewnym oporem. Głównym zarzutem jest często krzywa uczenia się. Użytkownicy przyzwyczajeni do prostego pola tekstowego klasycznego edytora mogą czuć się przytłoczeni mnogością opcji, bloków i interfejsem, który na początku wydaje się mniej intuicyjny. Ponadto, wczesne wersje Gutenberga bywały źródłem konfliktów z niektórymi motywami i wtyczkami, co prowadziło do błędów i frustracji. Dla prostych, tekstowych postów, klasyczny edytor wydaje się często szybszy i bardziej efektywny, unikając zbędnego rozpraszania, które dla niektórych stanowią bloki i ich ustawienia.
Metody wyłączania Gutenberga: krok po kroku
Dla tych, którzy zdecydowali się na powrót do klasycznego edytora, WordPress oferuje kilka sprawdzonych metod. Wybór odpowiedniej zależy od Twoich umiejętności technicznych i konkretnych potrzeb.
1. Użycie wtyczki classic editor
Jest to najprostsza i najbardziej zalecana metoda dla większości użytkowników. Wtyczka „Classic Editor” jest oficjalnie wspierana przez zespół WordPressa i skutecznie przywraca stary interfejs edycji.
- Przejdź do panelu administracyjnego WordPressa.
- Kliknij
„Wtyczki” -> „Dodaj nową”
- Wyszukaj „Classic Editor”.
- Zainstaluj i aktywuj wtyczkę.
- Po aktywacji, w
„Ustawienia” -> „Pisanie”
znajdziesz opcje konfiguracji. Możesz wybrać, czy klasyczny edytor ma być domyślnym edytorem, czy użytkownicy mają mieć możliwość przełączania się między nim a Gutenbergiem.
2. Wyłączenie Gutenberga za pomocą kodu
Dla bardziej zaawansowanych użytkowników, którzy preferują unikanie dodatkowych wtyczek lub potrzebują bardziej precyzyjnej kontroli, Gutenberg można wyłączyć poprzez dodanie kodu do pliku functions.php motywu potomnego (child theme). Jest to kluczowe, aby używać motywu potomnego, aby Twoje zmiany nie zostały nadpisane podczas aktualizacji motywu głównego.
Aby wyłączyć Gutenberga dla wszystkich typów postów:
add_filter('use_block_editor_for_post', '__return_false');Jeśli chcesz wyłączyć go tylko dla konkretnych typów postów (np. dla standardowych postów, ale pozostawić dla stron):
add_filter('use_block_editor_for_post_type', function( $use_block_editor, $post_type ) {
if ( 'post' === $post_type ) return false;
return $use_block_editor;
}, 10, 2);Pamiętaj, że edycja plików motywu wymaga ostrożności. Zawsze wykonaj kopię zapasową przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian.
Wady i zalety powrotu do klasycznego edytora
Decyzja o powrocie do klasycznego edytora wiąże się z pewnymi konsekwencjami, zarówno pozytywnymi, jak i negatywnymi. Warto je rozważyć, aby podjąć świadomą decyzję.
Zalety klasycznego edytora:
- Familiarity: Dla wielu użytkowników to po prostu znane i sprawdzone narzędzie, które przyspiesza pracę bez potrzeby nauki nowego interfejsu.
- Prostota: Idealny dla tworzenia prostych, tekstowych postów. Mniej wizualnego „bałaganu”, co pozwala skupić się wyłącznie na pisaniu.
- Kompatybilność: Starsze motywy i wtyczki, które nie zostały w pełni zoptymalizowane pod kątem Gutenberga, mogą działać stabilniej z klasycznym edytorem.
- Szybkość: Dla doświadczonych copywriterów i blogerów, pisanie w klasycznym edytorze może być po prostu szybsze, ponieważ wymaga mniej kliknięć i przełączania się między trybami.
Wady klasycznego edytora:
- Ograniczona funkcjonalność: Klasyczny edytor nie oferuje możliwości tworzenia zaawansowanych layoutów, układów kolumn czy łatwego wstawiania multimediów i interaktywnych elementów, które są natywnymi funkcjami Gutenberga.
- Brak rozwoju: Klasyczny edytor jest w trybie „maintenance”, co oznacza, że nie będzie rozwijany ani otrzymywał nowych funkcji. Przyszłość WordPressa należy do edytora blokowego.
- Mniej wizualna edycja: Trudniej jest wizualizować ostateczny wygląd strony podczas edycji, co wymaga częstego podglądu.
- Ryzyko przestarzałości: W dłuższej perspektywie, wtyczki i motywy mogą coraz bardziej polegać na funkcjach Gutenberga, co może prowadzić do problemów z kompatybilnością lub brakiem dostępu do najnowszych możliwości projektowych w przypadku używania klasycznego edytora.
Kiedy powrót do klasycznego edytora ma sens?
Decyzja o powrocie do klasycznego edytora nie jest uniwersalna i zależy od specyficznych potrzeb oraz charakteru Twojej strony internetowej. Poniżej przedstawiamy scenariusze, w których takie działanie może być uzasadnione:
- Proste blogi i strony tekstowe: Jeśli Twoja witryna koncentruje się głównie na treściach tekstowych, takich jak artykuły blogowe, newsy czy proste opisy, klasyczny edytor może być wystarczający i bardziej efektywny.
- Zespół przyzwyczajony do starego interfejsu: W przypadku dużych redakcji lub zespołów, gdzie zmiana narzędzia edycyjnego wiązałaby się z długim procesem szkoleniowym i oporem, powrót do klasycznego edytora może zapewnić płynność pracy.
- Strony oparte na starych motywach i wtyczkach: Jeśli Twoja strona korzysta z motywu lub wtyczek, które nie zostały zoptymalizowane pod kątem Gutenberga i powodują konflikty, klasyczny edytor może być tymczasowym rozwiązaniem problemów z kompatybilnością.
- Brak potrzeby zaawansowanych layoutów: Jeśli nie planujesz wykorzystywać zaawansowanych układów, kolumn czy interaktywnych bloków, a Twoje potrzeby projektowe są minimalne, Gutenberg może być po prostu zbędnym obciążeniem.
Warto również rozważyć perspektywę długoterminową. WordPress intensywnie rozwija edytor blokowy, a jego funkcjonalności, takie jak pełna edycja witryny (Full Site Editing), stają się standardem. Oznacza to, że unikanie Gutenberga na dłuższą metę może wiązać się z pominięciem kluczowych innowacji i funkcjonalności.
Oto tabela porównująca kluczowe aspekty obu edytorów:
| Kryterium | Gutenberg (Edytor Blokowy) | Klasyczny Edytor |
|---|---|---|
| Krzywa uczenia | Umiarkowana/Wysoka (dla nowych) | Niska (dla znających) |
| Elastyczność layoutów | Bardzo wysoka (bloki, kolumny, grupy) | Niska (głównie tekst, podstawowe formatowanie) |
| Wsparcie WordPress | Przyszłość platformy, aktywny rozwój | Wsparcie konserwacyjne, brak nowych funkcji |
| Kompatybilność (stare motywy/wtyczki) | Możliwe konflikty (w przeszłości) | Wysoka |
| Typ treści | Złożone, wizualne strony i posty | Proste, tekstowe artykuły blogowe |
| Wydajność (percepcja) | Może być postrzegany jako cięższy | Lżejszy i szybszy dla wielu |
Podsumowując, powrót do klasycznego edytora jest w pełni możliwy i uzasadniony w konkretnych sytuacjach, zwłaszcza gdy priorytetem jest prostota, znajomość interfejsu lub kompatybilność ze starszymi elementami strony. Należy jednak pamiętać, że jest to decyzja, która może ograniczyć dostęp do przyszłych innowacji i funkcjonalności oferowanych przez rozwijający się ekosystem WordPressa.
W niniejszym artykule szczegółowo omówiliśmy zarówno naturę edytora blokowego Gutenberg, jak i klasycznego edytora, przedstawiając ich kluczowe cechy, zalety i wady. Wyjaśniliśmy praktyczne metody wyłączenia Gutenberga – od prostej instalacji wtyczki „Classic Editor” po bardziej zaawansowane modyfikacje kodu w pliku functions.php, co daje pełną kontrolę nad preferowanym środowiskiem edycji. Zastanawialiśmy się również, w jakich scenariuszach powrót do klasycznego edytora jest sensowny, podkreślając, że decyzja ta powinna być podyktowana indywidualnymi potrzebami, typem tworzonej treści oraz możliwościami technicznymi użytkownika. Choć Gutenberg reprezentuje przyszłość WordPressa, oferując niezrównaną elastyczność i moc wizualnego projektowania, to jednak klasyczny edytor wciąż ma swoje miejsce dla tych, którzy cenią sobie prostotę, szybkość tworzenia tekstowych treści i znajomość sprawdzonego interfejsu. Ostateczny wniosek jest taki, że nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, czy warto wracać do klasycznego edytora. Najlepszym podejściem jest świadome podjęcie decyzji, bazując na analizie własnych wymagań i gotowości do adaptacji. Ważne jest, aby wybór narzędzia służył efektywności i satysfakcji z pracy, a nie ograniczał potencjał witryny. Niezależnie od wybranej drogi, WordPress oferuje elastyczność, aby każdy mógł dopasować platformę do swoich potrzeb.
Grafika:Suzy Hazelwood
https://www.pexels.com/@suzyhazelwood
